Spanje kiest radicaal andere koers dan Europa met grote pardonregeling voor illegalen

De linkse regering van Spanje voert al langer een tegendraads migratiebeleid. De generaal pardonregeling die vandaag bekend werd, wijkt wel het sterkst af van wat de rest van Europa doet. De Spaanse minister van Migratie, Elma Saiz noemde het vanmiddag een 'baken dat vele landen kan inspireren'. 

"Ik hoop dat we een zaadje en een katalysator zullen zijn", zei Saiz toen ze details over de pardonregeling bekendmaakte. Saiz denkt dat een half miljoen mensen er gebruik van kunnen maken. Er zijn wetenschappers die op een andere manier dan de overheid naar gegevens over illegalen zoeken. Zij denken dat er in Spanje tussen 800.000 en 900.000 illegalen zijn.

Meeste illegalen zijn latino's

Als het gaat over illegale migranten in Spanje, komt bij veel mensen het beeld naar voren van Afrikaanse migranten die in overvolle vissersboten op de Canarische Eilanden aankomen, maar die groep is een kleine minderheid onder de honderdduizenden illegalen in Spanje. De grootste groep komt uit Latijns-Amerika. Zij vallen in het Spaanse straatbeeld minder op, omdat ze Spaans spreken en ook flink wat andere culturele overeenkomsten met Spanjaarden hebben. 

Spanje is mild tegenover migranten. Het aantal uitzettingen is relatief laag. De Spaanse regering heeft afspraken met sommige landen waarvandaan veel migranten komen, niet om de migranten te stoppen maar om de stroom beter te reguleren. Vorig jaar ging Spanje Duitsland voorbij als het EU-land waar de meeste migranten binnenkomen.

Toch komt het generaal pardon er zeker niet alleen om Spanjes humane kant te laten zien. De meeste illegalen die in Spanje verblijven hebben werk, maar zijzelf en hun werkgever dragen over het salaris geen belastingen af. Zodra de illegalen verblijfspapieren hebben, verandert dat. Geschat wordt dat er jaarlijks zo 2,5 miljard euro extra binnen zal komen in de Spaanse schatkist.

Spaanse cijfers knappen ervan op

Het komt de Spaanse regering om nog een andere reden goed uit dat de beroepsbevolking ineens sterk zal groeien. Nu zijn er ruim 22 miljoen werkenden in Spanje. Als dat er ineens bijna 22,5 miljoen worden, gaat het werkloosheidspercentage omlaag, zonder dat er werklozen echt weer aan het werk zijn gegaan. 

Spanje had lang het hoogste werkloosheidspercentage van de EU en dat zat ze dwars. Sinds kort zit Spanje lager dan Finland: 9,93%. De plotselinge toename van de beroepsbevolking door het generaal pardon kan het Spaanse werkloosheidspercentage mogelijk laten zakken tot onder dat van Zweden.

Spanje heeft in de afgelopen 50 jaar zeven keer eerder een generaal pardon afgekondigd, de meesten daarvan in de twintigste eeuw. De laatste keer gebeurde dat in 2005. Deze keer komen mensen in aanmerking die voor 1 januari 2026 in Spanje arriveerden en kunnen bewijzen dat ze er tenminste vijf maanden wonen. 

Een water- of energierekening is al genoeg bewijsmateriaal. Mensen met een strafblad zijn van het generaal pardon uitgesloten. De loketten voor de regeling zullen in april, mei en juni open zijn. Uiterlijk eind september zou iedereen die voldoet aan de eisen de papieren in handen moeten hebben.

Kritiek vanuit rechtse oppositie

Achter de schermen is lang onderhandeld om een meerderheid in het parlement bij elkaar te krijgen voor de gratieregeling. Gisteravond lukte dat. Vandaag werd meteen het regeringsbesluit genomen. De rechtse oppositie is tegen. De scherpste kritiek komt van het radicaal-rechtse Vox. De leider van die partij, Santiago Abascal schijft op X: 'De tiran Sánchez haat het Spaanse volk. Dit moet stoppen. Repatriëringen, deportaties en remigratie'.