Missie aangekomen bij kerncentrale van Zaporizja, het gevaarlijkste plekje op aarde
"Ik ben me zeer bewust van de relevantie van dit moment, maar we zijn er klaar voor. Het IAEA is er klaar voor. We zullen rapporteren na de missie. We zullen er een paar dagen doorbrengen", zei IAEA-chef Rafael Grossi een dag voordat het team aankwam bij de kerncentrale.
Bezorgdheid
Over de nucleaire veiligheid van de grootste kerncentrale in Europa, die dicht bij de frontlinie ligt, bestaan grote zorgen. Het gebied is sinds maart in handen van de Russen, maar duizenden Oekraïense personeelsleden houden de centrale draaiende.
Oekraïne en Rusland beschuldigen elkaar er al weken van de centrale te beschieten en zo de veiligheid in gevaar te brengen. Omwonenden maken zich ernstige zorgen:
Het atoomagentschap heeft er bewust voor gekozen een team samen te stellen met dertien experts uit ‘voornamelijk neutrale landen’, schreef The New York Times. Die komen uit onder meer Albanië en Frankrijk, en niet uit bijvoorbeeld de VS en het Verenigd Koninkrijk, landen die door Rusland als vooringenomen worden gezien.
Schade in kaart brengen
Het is de bedoeling dat IAEA-deskundigen de schade en het nucleaire materiaal in kaart brengen en de veiligheidssystemen en omstandigheden voor het personeel onder de loep nemen.
"Hoe uitgeput is het personeel bijvoorbeeld? Waar slapen ze?" Dat zijn belangrijke vragen, stelt correspondent Jeroen Akkermans. Oververmoeid personeel is allesbehalve bevorderlijk voor de veiligheid. Zo kan een klein foutje op het enorme terrein van de grootste kerncentrale van Europa grote gevolgen hebben 'waar je niet aan moet denken'.
Strategisch doel
Daarnaast maakt de kerncentrale deel uit van een 'steekspel' met niet alleen een militaire, maar ook een diplomatieke strategie, zegt Akkermans. De Russen willen de stroom van de kerncentrale het liefst naar de Krim leiden. Aan andere kant zorgt de centrale voor 20 procent van de Oekraïense stroomvoorziening.
Als die niet meer naar Oekraïne vloeit, maar naar Rusland, of wordt stilgelegd, dan vormt dat een groot probleem voor Oekraïne.