Zelensky geeft geen gebied op zonder referendum, Trump 'gefrustreerd'
De Oekraïense wet verbiedt een stembusgang in oorlogstijd nu nog. Zelensky zegt dat mogelijk te willen veranderen, omdat de Amerikaanse president Donald Trump blijft aandringen op nieuwe presidentsverkiezingen. Oekraïnes bondgenoten moeten dan wel de veiligheid waarborgen, omdat het land continu belegerd wordt.
Oekraïne verzet zich fel tegen het afstaan van grondgebied en voert daarbij steevast aan dat de bevolking dat niet wil. Zelensky stelt dus ook volgens persbureau Reuters dat het volk een stem moet hebben als het gaat om het afstaan van grondgebied aan Rusland.
Veiligheidsgaranties
De Verenigde Staten stellen voor dat het Oekraïense leger zich terugtrekt uit het deel van de regio Donetsk dat het nog tegen Rusland verdedigt, aldus Zelensky. Rusland zou het ook niet mogen bezetten. Het zou gedemilitariseerd worden. Dat is 'het veronderstelde compromis', zei de Oekraïense president.
Rusland wil Donetsk en Loehansk, samen de Donbas, per se hebben. Maar een Oekraïense aftocht zou onverteerbaar zijn na vier jaar van geslaagd verzet en grote offers, houdt Kyiv steeds vol. Bovendien zou dat een gevaarlijk gat in Oekraïnes verdedigingslinies slaan. Het afstaan van grondgebied is volgens Kyiv hoe dan ook tegen de wet en tegen de zin van de bevolking.
Experts over snoeiharde NAVO-speech Rutte: 'Dit is een dreigement aan Rusland'
Rusland hoeft zich volgens de jongste Amerikaanse vredesvoorstellen niet terug te trekken uit de zuidelijke regio's Cherson en Zaporizja waarvan het ook delen heeft bezet, zei Zelensky. Bezette snippers van het noordelijke Charkiv en Soemy en van Dnipropetrovsk zou het wel moeten ontruimen.
Het lot van het nog onbezette deel van Donetsk en de toekomst van de grote kerncentrale van Zaporizja zijn de belangrijkste resterende twistpunten in de jongste vredesplannen, volgens de president.
Zelensky zei verder dat hij de VS een nieuwe versie van het vredesplan heeft gestuurd. Daar zouden ook veiligheidsgaranties voor Oekraïne in staan en een overeenkomst over de wederopbouw van delen van Oekraïne. Een echte harde deadline voor de vredesplannen is er volgens Zelensky niet, maar rond de kerst zou er wel een statusupdate moeten komen.
Grenzen via grondwet vastgelegd
Want wat is de kans dat de Oekraïners daar daadwerkelijk mee akkoord gaan? Colijn: "Je kan uittekenen wat het antwoord van het volk wordt: nee, wij willen de Donbas niet afstaan." Dit is een antwoord op Trump, die eerder deze week suggereerde dat Oekraïne geen democratie is, zegt Colijn.
'Europa nauw betrokken'
"Trump zegt dat wel, maar vraagt tegelijkertijd aan Zelensky om zijn macht te boven te gaan, om land weg te geven dat hij niet mag weggeven. Als Trump zo graag verkiezingen wil in Oekraïne, dan krijgt hij een duidelijk antwoord op z'n vredesplan: Oekraïne wil geen gebied weggeven."
Demissionair premier Schoof liet vandaag weten dat wat hem betreft geen besluiten achter de rug van Oekraïne om genomen mogen worden. "Voor een duurzame vrede geldt: geen beslissingen over Oekraïne zonder de Oekraïners. En het is cruciaal dat de NAVO en Europa nauw betrokken zijn en besluiten over zaken die ons aangaan, zoals veiligheidsgaranties, sancties en bevroren tegoeden", aldus Schoof.
Trump is inmiddels op de hoogte van de Oekraïense reactie op de Amerikaanse vredesvoorstellen, zei een woordvoerder van het Witte Huis. Die gaf ook prijs dat Trump 'extreem gefrustreerd is over de Russische en Oekraïense regeringen, omdat ze maar niet tot een vredesdeal komen. "De president is uiterst gefrustreerd over beide partijen in deze oorlog en hij is het zat om vergaderingen te houden om het vergaderen zelf", stelde de zegsvrouw van het Witte Huis.
Bekijk ook: Hoe Rusland de schaduwoorlog tegen Europa voert
