Ontvoering Maduro 'waarschijnlijk goed voorbereid, maar uiterst kwalijk'

Trump erkende gisterenochtend dat de VS 'op grote schaal' luchtaanvallen heeft uitgevoerd op Venezuela. Maar het opvallendste bericht was de mogelijke ontvoering van president Maduro en zijn vrouw. De twee zijn inmiddels overgebracht naar het Metropolitan Detention in Brooklyn in New York en zijn hier aangeklaagd. 

De Venezolaanse president werd goed beveiligd en verbleef nooit lang op dezelfde plek. "Het is bekend dat Maduro onder andere werd beschermd door goed getrainde Cubaanse veiligheidsagenten", zegt Patricio Silva, emeritus hoogleraar Latijns-Amerikaanse geschiedenis. "Venezuela zag dit al jaren aankomen." 

'Operatie mogelijk goed voorbereid'  

Het Venezolaanse ministerie van Defensie reageerde fel op het nieuws van de ontvoering en kondigt een 'massale inzet' van militaire middelen aan. "Venezuela zal zich verzetten tegen de aanwezigheid van buitenlandse troepen." 

Nicolás Maduro was in 2013 de opvolger van Hugo Chávez als president van Venezuela. In deze video zie je daar meer over:

Trump kondigde eerder aan dat de CIA toestemming kreeg om operaties in Venezuela uit te voeren. "Het is niet ondenkbaar dat deze operatie goed is voorbereid", zegt defensie-expert Patrick Bolder van het Haags Centrum voor Strategische Studies. "Agenten zijn vermoedelijk al lang in het land aanwezig en hebben onderzocht op welke plekken Maduro zich bevond en wat de zwakke punten waren." Mogelijk is Maduro met zijn entourage vannacht overweldigd door zwaarbewapende Amerikaanse antiterreureenheden. 

"Een uitermate kwalijke overtreding van het internationaal recht", noemt de defensie-expert de actie. "Je mag niet zomaar een buitenlands staatshoofd ontvoeren, omdat er geen militaire dreiging van uitgaat. Het is opnieuw een breuk met de normen en waarden zoals wij die in het Westen kennen."  

Gisterennacht rond 02:00 uur lokale tijd werd de Venezolaanse hoofdstad Caracas opgeschrikt door meerdere explosies. In onderstaande video zijn de aanvallen te zien:

Doelwitten waren onder meer luchtverdedigingsinstallaties, commandoposten en militaire kazernes, zegt Bolder.  "Als je die verbindingen stil weet te leggen, dan ben je niet meer goed in staat om de president te beschermen." Een van de doelwitten was Fuerte Tiuna, een grote militaire basis. Daar zetelt ook het ministerie van Defensie. 

Mausoleum Chávez

Ook zou een mausoleum zijn getroffen waar de resten van oud-president Hugo Chávez liggen, zegt Silva. "Als dat klopt, is dat een sterk symbolisch doel, waarschijnlijk bedoeld om de moraal van het leger en aanhangers van het regime te breken." 

De schade van de aanvallen is nog onduidelijk, net als het aantal slachtoffers. Op onderstaand kaartje is te zien op welke plekken doelen zijn geraakt. 

De afgelopen maanden liepen de spanningen tussen de VS en Venezuela steeds verder op. Het begon met luchtaanvallen op tientallen vermeende drugsboten uit Venezuela. Daarbij vielen zo'n 110 doden. Ook nam de VS olietankers voor de kust van Venezuela in beslag. Intussen bouwde de VS een enorme troepenmacht op rond het Caraïbisch gebied. Zo stuurde het land het grootste vliegdekschip ter wereld naar de regio.    

Vorige week verwees Trump naar de eerste aanval op land. Daarbij zou een haven zijn getroffen. De Amerikaanse regering beschuldigt Maduro ervan een drugsbaas te zijn en de VS te overspoelen met drugs. Weliswaar is het regime betrokken bij drugshandel naar de VS, maar hun aandeel is lang niet zo groot als die van andere landen.      

Curaçao

Het vertrek van Maduro brengt veel onzekerheid met zich mee. "Veel mensen hebben de president gesteund en waren werkzaam bij de overheid. Welke deel van hen neemt de benen? En wat betekent dat voor de interne veiligheid in het land?", vraagt Bolder zich af. Ook zou een vluchtelingenstroom op gang kunnen komen. Curaçao, dat op zo'n zeventig kilometer van Venezuela ligt, zou een mogelijke bestemming zijn.

En wie gaat na Maduro's vertrek het machtsvacuüm opvullen? Interessant is daarbij wat het leger gaat doen. Zal de militaire top een staatsgreep plegen?

Eem andere mogelijkheid is dat de oppositie de macht grijpt. Bij de verkiezingen in 2024 had Edmundo González in werkelijkheid de verkiezingen gewonnen. Toch riep de kiescommissie Maduro uit tot winnaar. Nobelprijswinnares Maria Corina Machado mocht niet meedoen, maar is wel het gezicht van de oppositie. Bij de uitreiking van de prijs vorige maand in Oslo voorspelde zij dat de dagen van Maduro waren geteld. En, voegde ze eraan toe: "Ik zal terugkeren naar Venezuela."