Maduro's 'tijger' is nu de president van Venezuela: wie is Delcy Rodríguez?

Nadat Maduro vorige week samen met zijn vrouw van zijn bed werd gelicht door Amerikaanse commando's, nam Rodriguez in eerste instantie het stokje over als waarnemend president. Ze noemde de operatie 'brutale agressie' en riep op tot de onmiddellijke vrijlating van Maduro. "Er is maar één president in dit land, en zijn naam is Nicolás Maduro", kondigde ze aan in onderstaande video: 

Maar hij zit inmiddels vast in New York en verschijnt daar vandaag voor het eerst voor de rechter. Dus neemt zijn voormalige vicepresident en trouwe bondgenoot zijn functie over. Hoewel veel Nederlanders haar naam een paar dagen geleden nog niet kenden, is ze allesbehalve een nieuw gezicht in de Venezolaanse politiek. "Ze hoort bij de inner circle", vertelt Eva van Roekel,  antropoloog bij Vrije Universiteit Amsterdam, die onderzoek doet naar de Venezolaanse maatschappij. 

Prominente functies

Minister van Communicatie en informatie (2013-2014), minister van Buitenlandse Zaken (2014-2017), minister van Olie (2024-2025) en vicepresident (2018-2025): prominente functies die de 56-jarige Rodríguez onder meer bekleedde. "Ze heeft een lange politieke carrière op haar naam staan", stelt Van Roekel. 

Mede daarom wordt ze als 'sleutelfiguur' gezien door het machtsblok, vult hoogleraar Latijns-Amerika studies Kees Koonings haar aan. "Naast haar aanzienlijke politieke invloed, steunt ook de legerleiding haar." Zaterdag erkende het leger Rodriguez als interim-leider van het land. "Dat betekent dat de Maduro's instituties nog in tact zijn."

Rodríguez hoort immers bij de entourage van Maduro. Ze werkte jaren nauw met hem samen. Hun ideeën komen voort uit het gedachtegoed van Maduro's voorganger Hugo Chávez. Zijn politieke filosofie, het 'chavismo', is zeer socialistisch, nationalistisch en anti-imperialistisch. Rodríguez en Maduro hebben altijd gezegd samen het 'pad van Chavez' te volgen. Voor haar toewijding daarvoor gaf Maduro haar de bijnaam 'tijger'. 

Maar in die jaren van nauwe samenwerking verviel Venezuela steeds verder in een economische malaise. Miljoenen Venezolanen besloten daarom te vluchten. 

Rodriguez' politieke overtuigingen zijn er met de paplepel in gegoten, legt Van Roekel uit. "Ze komt uit een linkse omgeving met een vader met  marxistisch en communistisch gedachtegoed." Hij was een rebellenleider die in de jaren zeventig de Socialistische Liga oprichtte. In 1976 werd hij gedood terwijl hij in hechtenis zat. Daarna besloot Rodriguez rechten te gaan studeren. 

Met haar broer Jorge Rodriguez werkt ze voortdurend samen. Hij is de huidige voorzitter van het parlement en heeft eveneens verschillende machtsposities bekleed sinds het Chávez-tijdperk. 

Samenwerking VS

Nu haar kameraad Maduro in de Amerikaanse gevangenis zit en president Trump haar onder druk zet, lijkt haar toon na een paar dagen milder. Gisteren gaf ze aan toch wel open te staan voor samenwerking met de Trump-regering. 

Dit hoeft niet te betekenen dat Rodríguez gematigder dan Maduro is, benadrukt Van Roekel. "Want mogelijke samenwerking is juist in lijn met zijn laatste koers." Maduro zou de afgelopen maanden in meerdere telefoongesprekken hebben aangegeven dat hij openstaat voor gesprekken om olievelden te openen voor de VS. "Oliebedrijf Chevron opereert daar ook nog steeds, ondanks de sancties." Die samenwerking was er dus al. "Maar niet op de manier hoe Trump het graag zou zien." 

Dat Rodríguez hiervoor olie-minister was, maakt haar extra interessant voor de Amerikanen. Zo liet ze buitenlandse investeerders weer toe tot de Venezolaanse olie-industrie en ontwikkelde ze sterke banden met Amerikaanse Republikeinen die in die sector actief zijn. 

De gewone Venezolaan merkte weinig van het geld dat daardoor het verarmde Venezuela binnenkwam. De overgrote meerderheid van de bevolking (in totaal 28 miljoen) leeft in armoede. Het vormt een schril contrast met Rodríguez voorliefde voor designerkleding.