Cruciaal overleg VS en Denemarken over Groenland: 'Vertrouwen Denen ernstig geschaad'
Als er geen deal kan worden gesloten sluit Trump militaire actie niet uit. "Als het niet op de makkelijke manier gebeurt, zullen we het op de moeilijke manier doen." Deze en andere dreigende uitspraken over Groenland doet Trump veelal in de nacht, wanneer vanwege het tijdsverschil met de VS, de Denen liggen te slapen.
De nachtwacht op het ministerie van Buitenlandse Zaken moet daarom alle uitspraken van Trump in de gaten houden. De dienst begint elke dag om vijf uur in de middag en stopt om zeven uur 's ochtends. Een rapport met daarin alles wat er door Trump is gezegd en wat er is gebeurd, gaat rechtstreeks naar de Deense regering en de relevante ministeries. Rustig wakker worden is er door alle recente ontwikkelingen voor de Deense premier Mette Frederiksen niet meer bij.
'Rusland en China niet als buren'
"Als wij Groenland niet innemen, doen Rusland en China dat en die willen we niet als buren", zei Trump tegen journalisten in het regeringstoestel Air Force One. En: "Ik ben een fan van Denemarken. Maar het is niet zo, omdat de Denen 500 jaar geleden in Groenland aankwamen met een boot, dat ze het land bezitten." Het zijn maar een paar van de uitspraken die Trump de afgelopen weken deed.
Rutte: NAVO-landen moeten Groenland samen beschermen, inclusief VS
De Deense premier Mette Frederiksen neemt de uitspraken uitermate serieus. Denemarken was ooit een van de trouwste bondgenoten van de VS, nu dreigt hun relatie voorgoed te veranderen. Denemarken en de VS zitten beide in de NAVO. "Maar als de VS ervoor kiest onze NAVO-samenwerking de rug toe te keren door een bondgenoot te bedreigen, dan komt alles tot stilstand", zei ze op een politieke bijeenkomst.
'Wij waren zeer pro-Amerikaans'
Dat nu een nachtwacht alle uitspraken van een Amerikaanse president over Groenland in de gaten moet houden, geeft wel aan dat het vertrouwen van de Denen in hun bondgenoot ernstig is geschaad. "De Denen voelen zich verraden en in de steek gelaten", zegt de Deense politiek consultant Rasmus Grand Berthelsen. "Wij waren één van de meest pro-Amerikaanse landen van Europa. We beschouwden de VS als hoeder van de internationale rechtsorde."
Berthelsen noemt als voorbeeld de internationale reactie na de aanslag op de Twin Towers in New York in 2001. "Na 9/11 behoorde Denemarken tot de eerste landen die de Verenigde Staten militair steunden in Afghanistan en later in Irak. We stuurden duizenden militairen naar beide landen."
Hij wijst erop dat 52 Deense soldaten omkwamen tijdens die operaties. "Dat is aanzienlijk voor een land met zes miljoen inwoners. Toch bleven we loyale bondgenoten." Volgens Berthelsen is het schokkend dat de Verenigde Staten deze vriendschap nu zo achteloos op het spel zetten en dreigen de territoriale integriteit van Denemarken te schenden.
Het is dan ook een cruciale week voor de gespannen relaties tussen de VS, Groenland en Denemarken. Groenlandse politici hebben in een gezamenlijke mededeling herhaald dat ze zelf over hun toekomst willen beslissen. "We willen geen Amerikanen zijn en geen Denen, we willen Groenlanders zijn."
Voor onafhankelijkheid
Volgens een opiniepeiling uit 2025 zou 56 procent van de Groenlanders voor onafhankelijkheid stemmen, mocht het ooit zover komen. 28 procent zegt tegen te stemmen. Maar als het aan Denemarken ligt, blijft het Arctische eiland voorlopig bij hen horen.
De nachtwacht op het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken kan zich voorlopig in ieder geval geen inslaapmomentje veroorloven. De nachtelijke uitspraken van Trump beloven weinig goeds. Hij houdt voet bij stuk dat de VS 'iets met Groenland zullen doen, of ze dat nou willen of niet'.
De Amerikanen hebben een militaire basis op Groenland. Die heet Pituffik en ligt in het noordwesten. In deze video kom je er meer over te weten:
