Waarom NAVO‑landen nu militairen naar Groenland sturen
Nederland stuurt een officier van de marine naar Groenland. Die militair gaat samen met andere NAVO-bondgenoten deelnemen aan een verkenning voor een militaire oefening in het Arctische gebied. Eerder lieten onder meer Duitsland, Noorwegen, Zweden en Frankrijk al weten dat ze militairen sturen.
Eén Nederlandse militair klinkt misschien als weinig, maar is bedoeld als opmaat naar een NAVO-missie met een grotere inzet van militairen. Het demissionaire kabinet heeft al laten weten daar ook aan te willen meedoen.
Gaat het de verkeerde kant op?
Betekent het sturen van militairen naar Groenland dat het daar de verkeerde kant op gaat? Nee, zegt Karen van Loon, onderzoeker veiligheid Noordpoolgebied van instituut Clingendael, vandaag tegen RTL Z.
"Het gesprek van gisteren tussen ministers van Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten heeft ervoor gezorgd dat de spanningen afnemen, niet toenemen. Nee, er is geen oplossing, maar die is ook niet direct te verwachten. Want de VS wil een overname van Groenland en dat is wat Denemarken en Groenland absoluut niet willen."
Je zou volgens Van Loon wel kunnen zeggen dat er een diplomatieke opening is. "Groenland en Denemarken hebben tijd gekocht en dat is voor hen heel belangrijk."
Verdedigingsschild
Waarom sturen verschillende NAVO-landen dan nu militairen? Trump benadrukt steeds dat Groenland een strategische ligging heeft en dat hij het daarom wil hebben. Alaska is al onderdeel van de VS. De president heeft in zijn hoofd dat hij met Groenland erbij een soort verdedigingsschild kan bouwen dat de VS aan de noordkant beschermt tegen raketaanvallen, bijvoorbeeld uit Rusland.
Bij een NAVO-overleg vorige week is de conclusie getrokken dat de Amerikanen misschien wel een punt hebben dat Groenland beter verdedigd moet worden tegen China en Rusland, zegt Roel Schreinemachers, politiek verslaggever van RTL Nieuws. "Dat onze militaire aanwezigheid daar moet worden vergroot. Zo is het idee ontstaan van een militaire missie."
Er is ook al een naam voor die mogelijke NAVO-missie: 'Arctic Sentry'. Lidstaten zijn nu aan het kijken hoe die missie eruit zou kunnen zien en wat ze daaraan kunnen bijdragen.
Nederland stuurt één militair op verkenning naar Groenland
De militairen worden dus niet gestuurd om de Amerikanen tegen te houden, maar juist om tegemoet te komen aan Amerikaanse zorgen over de veiligheid daar.
Volgens onderzoeker Van Loon moeten we het vooral zien als een gebaar van NAVO-bondgenoten aan president Trump. "Trump heeft niet alleen Denemarken onder druk gezet met de overname van Groenland, maar hij heeft ook duidelijk een signaal gegeven dat Groenland belangrijk is voor de nationale veiligheid van de VS. Dus hebben de bondgenoten als gebaar gezegd: oké, we willen wel een aantal troepen sturen en willen een verkenningsmissie doen. Ze komen hem op dat vlak tegemoet."
Het gaat nu nog om een verkenning, om te bekijken wat er mogelijk zal zijn. Er is nog geen concrete missie met een hoeveelheid troepen. Gaat het om F-35's, marineschepen of fysieke aanwezigheid van soldaten? Dat moet allemaal nog duidelijk worden.
In deze video zie je meer over waarom Trump zo graag wil dat Groenland bij Amerika hoort:
