1,8 miljoen slachtoffers in Oekraïne-oorlog: 'Sinds Tweede Wereldoorlog niet meer gezien'
Op het huidige tempo zijn er komende lente meer dan 2 miljoen slachtoffers in totaal. "Dat zijn echt historisch hoge aantallen, niks na de Tweede Wereldoorlog komt hierbij in de buurt", zegt Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur en oorlogsexpert bij het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS).
Over deze cijfers
Oekraïne en Rusland delen allebei geen betrouwbare cijfers over de eigen verliezen. Oekraïne deelt wel hoeveel Russen ze naar eigen zeggen hebben uitgeschakeld. De schattingen van het CSIS komen daar behoorlijk dicht bij in de buurt.
Dat betekent niet dat ze zich alleen op Oekraïense bronnen baseren. CSIS maakt zijn schattingen op basis van bronnen bij het Britse ministerie van Defensie, andere Europese officials en het onafhankelijke Russische nieuwsplatform Mediazona. Dat houdt via Russische overlijdensregisters bij hoeveel slachtoffers de oorlog vergt.
Het Kremlin laat vandaag weten de cijfers van het CSIS te verwerpen.
Het aantal Russische slachtoffers is, al bijna de hele oorlog, ruim twee keer zo hoog als dat aan Oekraïense zijde. "Het is in bijna elke oorlog zo dat de aanvallende partij meer verliezen lijdt, want verdedigen is makkelijker. En Rusland valt aan", zegt Oekraïne-verslaggever Chris Colijn.
Daar komt bij dat de Russen minder zuinig met hun mensen omgaan, zegt Rusland-correspondent Olaf Koens. "Ze sturen gerust mensen op vijandelijke linies af, de dood in."
Rusland kampt met bevolkingskrimp door oorlog: 'Honderdduizenden gesneuveld en vertrokken'
"Dat is een beetje een constante in de Russische geschiedenis. In de Tweede Wereldoorlog wonnen ze ook door hun numerieke voordeel uit te buiten", vervolgt Koens. "Sterven voor je vaderland hoort er ook een beetje bij. Er wordt in Rusland, of de Sovjet-Unie, minder zwaar aan een individu gehecht dan in Nederland."
Mensen als middelen
"De Russen zijn nou eenmaal met meer, ze kunnen veel hebben. Maar het idee hier is ook wel dat er een grens is", zegt Colijn vanuit Kyiv. En daarmee wordt bedoeld: een grens aan hoeveel doden Rusland kan opvangen.
Met 50.000 Russische slachtoffers per maand zouden de verliezen niet meer aan te vullen zijn met nieuwe rekruten. Op dit moment ligt aantal Russische slachtoffers per maand nog op zo'n 35.000.
Hoe berekenend er over het doden van mensen wordt gesproken, kan nogal luguber overkomen, erkent Colijn. "Maar het is hier wel aan de orde van de dag. Mensen willen ook gewoon wraak. En de nieuwe Oekraïense minister van Defensie, Mykhailo Fedorov, laat zich erg inspireren door Silicon Valley en kijkt heel erg naar data."
Oekraïens leger beloont soldaten met punten: Russen vangen loont het meest
Fedorov verwoordt het zelf zo: "De vijand ziet mensen als middelen, en tekorten zijn nu al evident. We zullen zien wat er gebeurt als we de 50.000 doden per maand halen."
Oorlogsexpert Sweijs heeft wel een kanttekening bij dat doel van de Oekraïners: "Oorlog is niet statisch. Misschien klopt het met de huidige rekruteringsaantallen, maar Poetin kan altijd verder mobiliseren."
Ook Rusland-correspondent Koens beaamt dat. "Ze kunnen niet echt meer terug. Het is echt een existentiële oorlog aan het worden. In de propaganda wordt ook vaak de vergelijking met de Tweede Wereldoorlog getrokken. En dan vallen die 1,2 miljoen slachtoffers wel weer mee."
Killzone onder de drones
Oekraïne, dat veel minder inwoners heeft, zoekt het daarom in technologie. "We moeten onze doelen voornamelijk met drones behalen", zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dan ook. Want soldatenlevens zijn niet te vervangen, drones wel.
Drones moeten er dan voor zorgen dat soldaten minder risico lopen. Tegelijkertijd maken ze het front een stuk gevaarlijker.
"Je hebt aan het front nu niet langer een frontlijn, maar een zogeheten killzone", zegt Sweijs. "Dat is een strook van zo'n 15 kilometer breed waarin alles gezien wordt door drones. Soldaten zitten niet in loopgraven, maar in schuttersputjes en durven hun hoofd amper omhoog te steken uit angst voor drones."
Gemankeerde samenleving
Alle oorlogstactieken en kille cijfers ten spijt: de menselijke impact van de oorlog is enorm. "Als ik door Kyiv loop, kom ik bijna wekelijks een rouwstoet tegen van een gesneuvelde soldaat", zegt Colijn.
"Je ziet ook sowieso minder mannen op straat. En het is heel normaal om iemand te zien die een arm of been mist. Het is wel echt een gemankeerde samenleving."
