Trump zet WEF onder hoogspanning met dreigbrief en heffingen
Ook het Nederlandse kabinet gaat, traditiegetrouw, met een zware delegatie naar Davos. Dit jaar gaan demissionair minister-president Schoof, minister van Buitenlandse Zaken Van Weel en Defensieminister Brekelmans.
Acute crisis
Een uitgelezen kans om topoverleg te voeren met collega's uit het buitenland en het internationale bedrijfsleven. Maar dit jaar staat er meer op het spel dan anders, nu de VS lijnrecht tegenover de EU staat over Groenland en de Amerikaanse steun voor Oekraïne bijna volledig is weggevallen.
"De acute urgentie van de crisis rond Groenland zal de komende dagen in Davos gaan beheersen", zegt geopolitiek expert Rem Korteweg van Instituut Clingendael. "Trump heeft al een bommetje af laten gaan door vlak voor het WEF de brief naar de Noorse premier te sturen."
In die brief neemt Trump het Noorwegen kwalijk dat hij de Nobelprijs voor de Vrede niet heeft gekregen en dreigt hij opnieuw Groenland in te zullen nemen.
Dreigende brief Trump over Groenland ook naar Nederland verstuurd
Bovendien heeft Trump dit weekend aangekondigd nieuwe importheffingen op te leggen aan onder meer Nederland, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland, als straf voor het sturen van militairen naar Groenland.
Praten met de Amerikanen
Nederland zal zeker proberen om dit aan te snijden bij de Amerikanen in Davos, verwacht Korteweg. "Het overkoepelende belang is beperkt: hoe kom je van die tarieven af?" Buitenlandminister Van Weel zal proberen met zijn Amerikaanse evenknie Marco Rubio te spreken, om zaken te doen, denkt Korteweg.
Sowieso zullen Europese leiders proberen om bilateraal met Trump te praten en zeker ook met elkaar. "Om elkaar in de ogen te kijken en de nieren te proeven: hoe zit jij in de wedstrijd?"
Trump voert importheffing in voor landen die achter Groenland staan, inclusief Nederland
Maar Nederland zit - net als veel andere Europese landen - ook in een spagaat, omdat we solidair willen zijn met Denemarken en Groenland. Dat beperkt de speelruimte voor concessies aan de VS. Nederland heeft keer op keer aangegeven dat de soevereiniteit van Groenland en Denemarken niet ter discussie staat.
"Er dreigt tussen de VS en Europa een gigantisch probleem, waarvan niemand nu durft te voorspellen hoe dit gaat eindigen", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Kalmeert Trump? Of escaleert het? Heeft Europa een eensgezind antwoord paraat?"
"Regeringsleiders overleggen veel. Deze week bij het World Economic Forum, waar Trump dus ook is, en nog een extra EU-top later deze week. Dat kunnen bepalende momenten worden voor de verhouding tussen de VS en Europa."
Vuurwerk: speech Trump
De speech van Trump, die morgenmiddag moet plaatsvinden, zal het belangrijkste moment van de top zijn. De vraag is welke toon hij aanslaat, iets wat op voorhand moeilijk te voorspellen is.
"Trump heeft een haat-liefdeverhouding met Davos. Hij staat aan het hoofd van een beweging die Davos ziet als alles wat fout is in de wereld. Een kliekje van de elite dat bezig is de wereld naar de hand te zetten. Tegelijkertijd: dit zijn de mensen met wie hij gezien wil worden. De CEO's, de grote leiders. Het is een heel interessante mix", aldus Korteweg. Hoe Trump zich op gaat stellen? "Vermoedelijk als bullebak."
Het is zeker niet uit te sluiten dat Trump juist op het WEF van leer trekt tegen de wereldorde die is gebaseerd op het internationaal recht en economische samenwerking, en een lans breekt voor harde machtspolitiek en het recht van de sterkste.
En Oekraïne dan?
Voorlopig lijkt Oekraïne de grote verliezer in de interne ruzie binnen de NAVO. "Oekraïne is naar de achtergrond verschoven, de Russen lachen zich suf", aldus Korteweg.
Waarom Trump zo graag wil dat Groenland bij Amerika hoort, leggen we uit in deze video:
