Hoe groot is de schade in Iran? 'Trump is nog uit op een grote klap'

Het Amerikaanse leger claimt ruim 12.300 Iraanse doelen te hebben geraakt. Los van de grote schade aan gebouwen en militaire infrastructuur zouden inmiddels ook ruim 155 Iraanse schepen zijn beschadigd of tot zinken gebracht. Maar ook steeds meer burgerdoelen worden geraakt, melden hulporganisaties.

Volgens de Amerikanen gaat het bij de geraakte doelen om Iraanse commandocentra, het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, luchtafweersystemen, raketbases, marineschepen en onderzeeërs. 

Centcom, het Amerikaanse hoofdkwartier voor militaire operaties in het Midden-Oosten, wil niet meer details prijsgeven over de geraakte locaties. Dat geldt ook voor de doelen die nog onder vuur komen te liggen in wat de Amerikanen 'operatie Epic Fury' hebben genoemd.

'Terug naar de steentijd'

De Amerikaanse president Trump sprak afgelopen nacht (Nederlandse tijd) zijn land toe. In zijn toespraak had hij het over een 'enorme vooruitgang' die het Amerikaanse leger zou hebben geboekt. "Hun marine is weg. Hun luchtmacht is weg. Hun raketten zijn zo goed als opgebruikt of onbruikbaar", zei Trump. 

Maar hij gaf ook aan dat het Amerikaanse leger nog niet klaar is. "We gaan ze de komende twee tot drie weken keihard aanpakken. We gaan ze terugbrengen naar de steentijd, waar ze thuishoren." Als het Iraanse regime geen akkoord wil sluiten, dreigde Trump opnieuw om 'al hun elektriciteitscentrales keihard en waarschijnlijk tegelijkertijd aan te vallen'.

Bekijk hier een fragment van Trumps toespraak:

Naast Amerika voert ook Israël luchtaanvallen uit op Iran. Het Israëlische leger kwam gisteren ook met een update van 'circa 10.000 luchtaanvallen, gericht op ongeveer 4000 terroristische doelen' in Iran. Ook claimt Israël dat het ruim 2000 soldaten en commandanten van het Iraanse regime heeft gedood. 

'Aantallen zeggen niets'

"We kunnen het alleen maar doen met de claims die de Amerikanen en Israëliërs doen", zegt Peter Wijninga, defensie-expert bij het Haags Centrum voor Strategische Studies. "Maar de door hen genoemde aantallen zeggen niets als je niet weet hoeveel schade daarbij precies is aangericht."

Wijninga is ervan overtuigd dat de twee aanvallende landen dat zelf wel weten. "Na een aanval evalueren ze de schade aan vijandelijke doelen altijd nauwkeurig. Ik denk dus dat ze donders goed weten wat de schade precies is, en of doelen gedeeltelijk of helemaal geraakt zijn. Maar dat houden ze voor zich."

Daarmee blijft voor de buitenwereld onduidelijk hoe groot de daadwerkelijke schade in Iran is op dit moment. Er is geen vrije pers in het land en er bestaat ook geen onafhankelijk internationaal onderzoeksorgaan dat de schade nauwkeurig kan vaststellen. Het Iraanse regime bedreigt bovendien ook burgers die foto's maken van beschadigde gebouwen: zij worden aangemerkt als 'agent van de Amerikaans-zionistische vijand'.

Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA raken de Amerikaanse en de Israëlische bommen en drones ook locaties die onder bescherming vallen van het international humanitair recht. Denk aan scholen, medische hulpposten, religieuze gebouwen en woonwijken.

Uit de laatste cijfers van de organisatie blijkt dat er minstens 1600 burgerdoden zijn gevallen, onder wie zeker 244 kinderen. Ook zijn er ruim 1200 militaire doden gevallen, en nog eens ruim 700 doden van wie de identiteit nog moet worden vastgesteld.

Impact gigantisch

De impact voor het Iraanse volk is gigantisch. "In de Iraanse hoofdstad Teheran zijn in vrijwel iedere buurt gebouwen verwoest of beschadigd", zegt de Nederlandse hulpverlener Martje van Raamsdonk, die in de Iraanse hoofdstad Teheran werkt voor de Noorse hulporganisatie NRC, in een spraakbericht. 

"Wanhopige inwoners plakken hun ramen af uit vrees voor glasscherven na alweer een zware explosie. Ik lig 's nachts wakker omdat ik me zorgen maak over mijn collega's en hun families: sommigen wonen heel dicht bij locaties die onder vuur liggen."

Miljoenen Iraniërs zitten volgens haar in 'extreme onzekerheid' na een maand onophoudelijk bombarderen, waarbij de bommen ook op kleinere steden vallen. Op straat in Teheran is het uitgestorven en mensen die konden vluchten, zijn gevlucht. De achtergebleven inwoners zitten gevangen omdat ze nergens heen kunnen. 

Steeds meer economische doelen

Peyman Jafari, een Iraans-Nederlandse historicus en Irankenner, benadrukt dat de VS en Israël niet alleen militaire doelen raken in Iran. "Het gaat ook om de sociale en economische infrastructuur van het land. De staal- en aluminiumindustrie wordt aangevallen, naast al langer de gasinstallaties en olieraffinaderijen. Maar inmiddels worden ook medicijnenfabrieken en onderzoeksinstellingen geraakt, waaronder de technische universiteit van Teheran. Het is dus veel breder: ze willen de economische potentie van Iran vernietigen."

Ook hij wijst op de klap die de Iraanse bevolking te verduren krijgt. "Ruim drie miljoen mensen zijn ontheemd geraakt. Voor de overgebleven mensen, veelal ouderen, zieken en mensen met beperkingen, is er in een stad als Teheran nu een tekort aan voedsel. Dus het raakt het leven van burgers echt heel hard. Het leven in Iran ligt stil."

Jafari sluit niet uit dat Trump zal overgaan tot het inzetten van grondtroepen in Iran. "Ik denk dat hij de mogelijkheid openhoudt voor een big bang. Ik denk dat hij nog uit is op een grote klap, maar ik weet niet of hij dat ook echt gaat doen, omdat zijn legerleiders zullen willen weten hoe lang dat dan zal duren. Maar één ding is zeker: dit is nog niet voorbij."